Borsa İstanbul'da 16 Eylül'de yaşanan sert düşüşün ardından başlayan fon soruşturması, iktidara yakın isimlerin işlem geçmişini de gündeme taşıdı. AK Parti Genel Başkan Yardımcısı Fatma Betül Sayan Kaya'nın adı, Özata Denizcilik hisselerindeki alım-satım iddialarıyla dosyada öne çıktı.
Kamuoyuna yansıyan iddiaya göre Kaya, 8 Nisan'da yaklaşık 255 TL seviyesinden 250 bin adet Özata Denizcilik hissesi aldı; hisseler eylül ayında 4 bin 482 TL seviyesine ulaştığında satış yaptı. Muhalefet sözcüsü Zeynel Emre, Kaya'nın bu işlemlerden yaklaşık 1,3 milyar TL aldığı iddiasını dile getirdi. Euronews'un aktardığı hesapta, Kaya ve eşi İlyas Kaya için öne sürülen toplam kâr yaklaşık 2 milyar TL. Bu tutarlar resmî makamlarca kamuya açıklanmış kesin işlem dökümleri değil; haber kaynaklarına yansıyan iddialar.
Tartışmanın merkezinde işlemlerin zamanlaması, yatırımda kullanılan paranın kaynağı ve denetim kurumlarının süreçteki rolü bulunuyor. Söz konusu hisse alım-satımlarına ilişkin ayrıntılı işlem kayıtları ya da para kaynağıyla ilgili resmî bir açıklama kamuoyuna sunulmuş değil.
Kaya, 26 Eylül'de görevlerinden affını istedi. Açıklamasında, iddiaların açıklığa kavuşması için siyasi sorumluluk aldığını belirtti; Cumhurbaşkanı Erdoğan talebi kabul etti. Kaya'nın görevlerinden ayrılması, iddiaların ortaya çıkmasından sonra kendisi açısından kamuoyuna yansıyan ilk siyasi adım oldu.
Soruşturmanın kendisi daha geniş. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nın yedi yatırım fonuna ilişkin süreçte 76 kişi hakkında adli işlem başlattığı bildirildi. DW'nin aktardığına göre başsavcılık, 19 Ağustos'ta SPK'ya Borsa İstanbul'daki hisselerde fonlar aracılığıyla manipülatif işlem yapıldığı şüphesini içeren bir yazı gönderdi; ilk operasyon ise 21 Eylül'de yapıldı. Aynı soruşturma kapsamında 46 tüzel kişi, 18 fon ve 42 gerçek kişinin malvarlığı için tedbir kararları açıklandı.
Kaya ve eşi açısından kamuoyuna yansıyan son gelişme, başsavcılığın tüm malvarlıklarının dondurulmasına ilişkin yazıyı ilgili kurumlara göndermesi oldu. Bu, kesinleşmiş bir dondurma kararı değil; tedbir talebi aşaması. CNBC-e ayrıca çiftin Özata işlemlerinden elde edildiği öne sürülen yaklaşık 2,2 milyar TL'yi Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın bildirdiği hesaba aktardığını yazdı. Bu transferin resmî işlem belgesi kamuya açıklanmadığından, bu bilgi de haber kaynaklarının aktardığı iddia olarak değerlendirilmelidir.
30 Eylül itibarıyla Kaya veya eşi İlyas Kaya hakkında kamuoyuna açıklanmış bir gözaltı ya da tutuklama kararı yok. Dosyada Kaya çifti bakımından kamuoyuna yansıyan adımlar, görevlerden ayrılma ve malvarlığı dondurma talebine ilişkin yazıyla sınırlı.